Teraz jest 03 cze 2020, 12:36




Utworz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 14 ] 
Autor Wiadomość
PostNapisane: 15 kwi 2008, 15:31 

Dołączył(a): 24 wrz 2005, 15:07
Posty: 1056
Lokalizacja: Myszków
Mija 160. rocznica otwarcia Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej! co prawda nie biegnie ona przez Jurę (jednak blisko niej) ale wywarła na nią wielki wpływ. W momencie jej powstania była drugą (i najdłuższą) linią kolejową w Rosji i jedną z dłuższych w Europie. W dzisiejszych granicach Polski za pierwszą uważa się odc. Wrocław-Oława otwarty 22.05.1842, ale biorąc pod uwagę fakt, że ziemie Dolnego Śląska nie były uważane wówczas (i w II RP) za polskie, to kolej biegnącą przez Myszków i Zawiercie możemy uważać za pierwszą faktycznie polską linię kolejową (w całości nieco wcześniej oddano do użytku kolej Kraków-Mysłowice, ale kiedy rozpoczęto jej budowę, już pierwsze odcinki DŻWW "działały").
Idea pojawiła się już ok 1835 roku; kwestią dyskusyjną było jej wytyczenie (projekt Urbańskiego: przez Przedbórz-fragmentem dol. Pilicy-Ogrodzieniec, Wysockiego: Przyrów-Żarki-Włodowice-Niegowonice), zastosowanie trakcji konnej czy parowej. Ostatnia sprawa nie wywołała dłuższych dyskusji ale decyzja co do wybory i wytyczenia trasy zapadła dopiero w 1839. Przy tej okazji ludzie opowiadają (ale nie znalazłem w źródłach pisanych), że mieszkańcy miasteczek obawiali się "żelaznych potworów" i dlatego poprowadzono nieco inną trasą. Wydaje mi się że przede wszystkim zdecydowało o tym trudne ukształtowanie terenu - dziś nie ma przeszkód nie do pokonania, ale chyba trudno wyobrazić sobie w tamtych czasach budowanie kolei np między Żarkami a Włodowicami czy Żarkami a Janowem, gdzie dziś miejscami rowerzysta czasami musi "przystopować" - byłoby to kosztowne i czasochłonne (długie mosty, wysokie nasypy, może i tunele) albo trasa byłaby dosyć kręta (przez co dłuższy czas jej pokonywania) dlatego też poprowadzono ją w łagodnym terenie doliny górnej Warty, a z Myszkowa, Zawiercia czy Łaz było w miarę blisko do okolicznych miasteczek (Żarki, Mrzygłód, Kromołów, Ogrodzieniec, trochę dalej - ale w zasięgu 15 km - Siewierz i Włodowice).
Niedawno wypadła także rocznica rozpoczęcia działalności Towarzystwa Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej (11. kwietnia 1839); już na tym etapie znajdujemy związek z Jurą - w skład Towarzystwa wchodził przemysłowiec Piotr A. Steinkeller który działał m.in. w Żarkach; był gorącym zwolennikiem zastosowania trakcji parowej. Niestety Towarzystwo zbankrutowało ale przedsięwzięcie przejął rząd Królestwa.
Oficjalnie podaje się, że pierwszy odcinek został oddany w 1845 ale wg dokładniejszych źródeł odcinek Warszawa-Pruszków pierwszy pociąg przebył 23. listopada 1844, którym jechało ok 100 osób (sporo VIPów). Oficjalnie otwarcie odcinka Warszawa-Grodzisk Mazowiecki miało miejsce 14. czerwca 1845; do Piotrkowa kolej dotarła 7.10.1846, Piotrków-Częstochowa 17.11.1846. Co do odc. Częstochowa-Ząbkowice wymienia się daty 1. grudnia 1847 - otwarcie i 13. grudnia - przejazd pierwszego pociągu. Jeszcze trudniej wskazać jedną konkretną datę otwarcia całej linii. W Dziejach katowickiego okręgu kolejowego Soidy i in. wymieniony jest 5.04.1848; na stronie Towarzystwa Przyjaciół K W-W: zakończenie budowy całej linii i otwarcie dla ruchu pasażerskiego 1. kwietnia 1848, a dla ruchu towarowego 15. kwietnia (uroczyste otwarcie wg Soidy); wreszcie wg niektórych źródeł (głównie popularno-naukowych) rocznica powinna wypaść w ten piątek (18. kwietnia).
Ciekawą informację podali Bossowski i Urbański (Kolej w Częstochowie na starej fotografii): "od pierwszych dni funkcjonowania kolei napotykano działania destrukcyjne okolicznych mieszkańców - kradziono kołki, którymi wytyczano szlak... po wybudowaniu zrywano linie telegrafu. Dochodziło do wypadków, których głównymi przyczynami były celowe działania. Większość autorów dyskretnie pomija te sprawy - kolej W-W była sztandarową budową czasów zaborów - powstało wokół niej wiele mitów (jednym z nich była punktualność)". Początkowo Drogą Żelazną Warszawsko-Wiedeńską kursowała jedna para pociągów (osobowo-towarowych) dziennie; następnie dwie a od lat 70. XIX w. trzy pary (w tym pospieszny); dość długo nie prowadzono ruchu nocą: z rozkładów wynika że niektóre pociągi np rozpoczynające trasę z Warszawy w godzinach popołudniowych po dojechaniu do Częstochowy (wieczór) miały postój do rana. Ruch prowadzono na jednym torze - drugi tor na odc Koluszki-Myszków poprowadzono w 1879 r, a w następnym roku do Granicy (Maczek). Początkowo stacje/przystanki istniały w Częstochowie, Poraju, Myszkowie, Zawierciu (nie od początku - o czym była już mowa "Zawiercie jakiego nie znamy"), Łazach, Ząbkowicach. Przed Wielką Wojną i po odzyskaniu niepodległości istniał kilka lat przystanek "Żarki" (lub "Żarki Koziegłowskie") między dzisiejszymi przystankami Myszków Nowa Wieś - Żarki Letnisko (przecięcie z drogą bitą Koziegłowy-Żarki); przystanek Nierada istniał do lat 70. XX wieku (pozostała po nim budka dróżnika i zamknięty na trwałe przejazd), w związku z budową CMK trzeba było go zlikwidować i zbudować nowy w dzisiejszym miejscu (Mrzygłód). Przed II wojną światową (albo i wcześniej) założono przystanek Korwinów, po wojnie Żarki Letnisko i następne. Budowano bocznice zakładowe - jedna dotarła prawie na Jurę (do cementowni "Wiek").
O wpływie kolei na zmiany osadnictwa nie trzeba dużo mówić... upadały miasteczka położone dalej od linii - po 1869 wszystkie utraciły prawa miejskie (tu należy jednak ostrożnie interpretować - odebranie praw miejskich było również skutkiem represji popowstaniowych; Żarki już bez Steinkellera miały się jednak nienajgorzej i raczej korzystały na bliskości DŻWW do której prowadziła w miarę dobra droga, a decyzja o pozbawieniu ich miejskości budziła wątpliwości i była odkładana). Kolej W-W wywierała wpływ nawet na odległe miejscowości: "do 1882 dopływ ludności do Jędrzejowa był ograniczony. Mieszkańców było mało i byli ubodzy. Sytuacja ta zmieniła się jednak z chwilą zbudowania stacji kolejowej w Jędrzejowie... przedtem było trudno wyjechać z Jędrzejowa... Przed zbudowaniem stacji kolejowej trzeba było jechać aż do Zawiercia lub Myszkowa, najbliższych stacji kolejowych, tam gdzie przebiegała tzw Kolej Wiedeńska. Jazda trwała przez całą noc na wozach zaprzęgniętych konie. Droga prowadziła przez głębokie lasy, w których zdarzały się napady ze strony band złodziejskich" wspominał kupiec żydowski (za S. Wiechem: Miasteczka guberni kieleckiej w latach 1870-1914...). Słownik geograficzny Królestwa Polskiego... w definicjach miejscowości często orientował je według najbliższych stacji kolejowych - przykład definicja Chlewic: "wś nad rz Nidą przy jej źródłach, pow włoszczowski, gm Moskorzew, par Chlewice. Leży przy szosie myszkowsko-jędrzejowskiej, w odległości 13 wiorst od Szczekocin, 54 od Kielc, 60 od Myszkowa... oraz 22 od Jędrzejowa ... Lud w ogóle dość zamożny, oprócz roli zajmuje się obróbką drzewa w lasach oraz furmanieniem do kolei; podobnie napisano w opisie Damianów (gm Moskorzew par Dzierzgów), które leżą "przy drodze bitej z Myszkowa do Jędrzejowa... ludność trudni się furmanieniem i odstawą zboża do kolei warszawsko-wiedeńskiej". Ponadto dzięki kolei poznawano Jurę - chyba najbardziej nagłośnione zostały podróże "naturalistów" z połowy XIX wieku: jedną z pierwszych była wyprawa z prof. Antonim Wagą na czele - w 1855 r przyjechali do Częstochowy i zwiedzili Wyżynę idąc przez Olsztyn Janów Złoty Potok Trzebniów Żarki do Myszkowa skąd znów korzystali z kolei żelaznej do Ząbkowic a stamtąd powędrowali przez Strzemieszyce, Sławków, Bolesław, Olkusz do Pieskowej Skały i Ojcowa. W końcu A. Janowski korzystał z usług kolei i pewnego razu dotarł do Zawiercia by udać się na ogrodzieniecki zamek... Pewną rolę DŻWW miała w ważnych wydarzeniach jak powstanie styczniowe czy obie wojny światowe.
Niedługo wypadnie rocznica elektryfikacji tej linii: odc Częstochowa-Zawiercie zelektryfikowano 1.05.1956, Zawiercie-Łazy 3.06.1956, a cała trasa "Warszawa-Śląsk" (do Gliwic) została zelektryfikowana 1.06.1957 (pierwsza tak długa zelektryfikowana linia kolejowa w PRL); resztę Kolei W-W zelektryfikowano 30.04.1959 razem z odcinkiem Szczakowa-Kraków).
Wpływ tej Kolei był duży, pisze się że chyba nie będzie takiego wynalazku, który spowodowałby takie zmiany w osadnictwie, ale z drugiej strony nie powinno się przesadzać: poprowadzono linię - powstawały zakłady przemysłowe blisko stacji - dopiero rozwój nabrał dużego tempa (od wybudowania DŻWW mijało 40 lat). Toteż sama linia kolejowa nie była czynnikiem bezpośrednim (bo był nim przemysł) rozwoju Myszkowa czy Zawiercia, dodać do tego jeszcze trzeba m.in uwłaszczenie chłopów i zmianę polityki celnej. Większość starych pocztówek pokazujących Zawiercie czy Myszków pokazuje dworzec z okolicami, krajobraz z fragmentem linii kolejowej, ale jakoś zapomina się o roli kolei - nie przygotowano chyba żadnych uroczystości z tej okazji. Dwa lata temu małą imprezę urządzono w lokomotywowni Skierniewice (tam kolej dotarła wcześniej), rok temu w Szczakowie (gdzie najpierw dotarła kolej z Krakowa do Mysłowic).
O Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej pisano w wielu źródłach; dobre opracowania m.in. wspomniane Dzieje katowickiego okręgu kolejowego, Droga Żelazna Warszawsko-Wiedeńska. 150 lat tradycji kolejnictwa w regionie częstochowskim (pod red M. Antoniewicza), strona Towarzystwa Przyjaciół Kolei W-W: http://www.tpkww.one.pl/


Gora
 Zobacz profil WWW  
 
PostNapisane: 15 kwi 2008, 18:15 
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 09 lip 2007, 12:59
Posty: 848
Lokalizacja: JAWORZNIK
Witam.
Ciekawe opracowanie, sporo się dowiedziałem.
Pozdrawiam


Gora
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 15 kwi 2008, 21:12 

Dołączył(a): 23 lut 2007, 20:57
Posty: 338
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza
Bardzo ciekawe - kolej w regionie to jeden z moich koników :)

Tu jeszcze jeden link do ciekawego artykułu o DŻWW:
http://www.zaglebie.info/zaglebie,kolej ... anicy,7661

I gdyby kogoś interesowały Maczki: http://www.zaglebie.info/sosnowiec,zapo ... ejsce,7660


Gora
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 15 kwi 2008, 21:34 

Dołączył(a): 24 wrz 2005, 15:07
Posty: 1056
Lokalizacja: Myszków
kiedyś w pewnej gazecie ostrzegano przed stronami kończącymi się "info" (najbardziej niebezpieczne) ale nie ma co... fajną stronę macie - warto zaglądać. A co do dworca w Maczkach chyba prawie każdy widział (z pociągu). Potężne są też inne graniczne budynki dworcowe (Szczakowa i Mysłowice) ale tam się z nich korzysta więc jakoś wegetują, a z Maczek prawie nikt nie korzysta (chyba 4 pary osobowych kursuje) więc i dworzec nie ma szans... :(


Gora
 Zobacz profil WWW  
 
PostNapisane: 15 kwi 2008, 21:38 

Dołączył(a): 23 lut 2007, 20:57
Posty: 338
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza
Maczki są w stanie strasznym niestety :( Zatrzymują się tylko 3 pary pociągów, nawet nie cztery (chyba, że akurat jakiś objazd jest, wtedy okazjonalnie więcej).
Przy artykułach linkowanych przeze mnie jest galeria, gdzie są zdjęcia zarówno z czasów świetności jak i obecnych (trochę swoich też mam, ale to już mogłoby być zbyt offtopicowo dla forum, więc nie wklejam).


Gora
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 15 kwi 2008, 21:51 

Dołączył(a): 24 wrz 2005, 15:07
Posty: 1056
Lokalizacja: Myszków
o jednej ciekawej rzeczy zapomniałem - kolej była potrzebna dla transportu węgla i stali z Zagłębia Dąbrowskiego, ale w początkach istnienia DŻWW koszty były wysokie: Sobalski (Wpływ kolei warszawsko-wiedeńskiej na rozwój miasta Częstochowy do I wojny światowej we wspomnianym opracowaniu M. Antoniewicza) podaje, że średnia cena 1 puda węgla w Sosnowu i Dąbrowie wynosiła 2,4 kopiejki to w Częstochowie - 6,15 kopiejki!
Inna ciekawostka, to fakt, że chyba do końca XIX wieku najbliższy Jurze odcinek tej kolei (Częstochowa-Ząbkowice) był najsłabiej obciążony pod względem ruchu pasażerskiego.


Gora
 Zobacz profil WWW  
 
PostNapisane: 15 kwi 2008, 22:18 
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 03 sty 2008, 21:52
Posty: 224
Lokalizacja: Częstochowa
Tom napisał(a):
kiedyś w pewnej gazecie ostrzegano przed stronami kończącymi się "info" (najbardziej niebezpieczne)


Nie mam pojęcia co to była za gazeta, ale zdaję się że niewiele wiedzą na ten temat. Wyjaśniam koledze, że domena INFO jest funkcjonalną domeną najwyższego poziomu. To oznacza, że rejestruje się w niej poddomeny tak samo jak COM, BIZ czy ORG. Potencjalnie niebezpieczne strony znajdują się zwykle w domenach narodowych małych państewek, w których prawo omija internet szerokim łukiem.

Przepraszam za offtopic, chciałem tylko sprostować powszechnie panującą błędną opinię!

_________________
Obrazek


Gora
 Zobacz profil WWW  
 
PostNapisane: 16 kwi 2008, 08:37 
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 03 sty 2008, 21:52
Posty: 224
Lokalizacja: Częstochowa
Przypomniało mi się, że gdzieś widziałem stronę ze zdjęciami dworca DŻWW w Częstochowie. Poszukałem chwilę i znalazłem. Poniżej podaję link:

http://www.foto.czestochowaonline.pl/dworzec.php

EDIT: i jeszcze jeden link:

http://www.czestochowa.ws/dworzec_1.htm

_________________
Obrazek


Gora
 Zobacz profil WWW  
 
PostNapisane: 16 kwi 2008, 19:01 

Dołączył(a): 31 mar 2008, 17:05
Posty: 84
Lokalizacja: Częstochowa
Fajne foty... dworca częstochowskiego... ale przydałyby się tez foty dwrca "akwarium" na miejscu gdzie stał zabytkowy dworzec...


Gora
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 16 kwi 2008, 19:39 

Dołączył(a): 23 lut 2007, 20:57
Posty: 338
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza
sforza napisał(a):
Fajne foty... dworca częstochowskiego... ale przydałyby się tez foty dwrca "akwarium" na miejscu gdzie stał zabytkowy dworzec...


Tu trochę jest - starego i nowego:
http://www.kolej.one.pl/index.php?dzial ... no=galeria


Gora
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 16 kwi 2008, 20:59 
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 03 sty 2008, 21:52
Posty: 224
Lokalizacja: Częstochowa
sforza napisał(a):
Fajne foty... dworca częstochowskiego... ale przydałyby się tez foty dwrca "akwarium" na miejscu gdzie stał zabytkowy dworzec...

Nowy dworzec stoi prawie na miejscu blaszanego, ktory stał tam w poprzednim ustroju, jakieś 200m od dworca DŻWW..

EDIT: sprostowanie. Nowy dworzec stoi prawie dokładnie pomiędzy miejscem gdzie stał dworzec DŻWW, a miejscem gdzie stał blaszany cud PRLu :)

_________________
Obrazek


Gora
 Zobacz profil WWW  
 
PostNapisane: 05 gru 2008, 13:36 

Dołączył(a): 24 wrz 2005, 15:07
Posty: 1056
Lokalizacja: Myszków
wystawa w bibliotece w Łazach: http://lazy.pl/pliki/plakat/kolej_lazyd.jpg


Gora
 Zobacz profil WWW  
 
PostNapisane: 14 maja 2020, 17:32 

Dołączył(a): 13 lis 2015, 09:27
Posty: 669
Lokalizacja: Jura
Trochę o wypadku w Zawierciu, więcej o ówczesnym stanie stacji i wielkości ruchu kolejowego oraz o braku wiaduktu i tunelu.
1902 rok.


Załączniki:
wypadek i dworzec w Zawierciu, PHKS, 51, 1902 r., cz.1.jpg
wypadek i dworzec w Zawierciu, PHKS, 51, 1902 r., cz.1.jpg [ 66.69 KiB | Przeglądane 396 razy ]
wypadek i dworzec w Zawierciu, PHKS, 51, 1902 r., cz.2.jpg
wypadek i dworzec w Zawierciu, PHKS, 51, 1902 r., cz.2.jpg [ 57.44 KiB | Przeglądane 396 razy ]
wypadek i dworzec w Zawierciu, PHKS, 51, 1902 r., cz.3.jpg
wypadek i dworzec w Zawierciu, PHKS, 51, 1902 r., cz.3.jpg [ 82.79 KiB | Przeglądane 396 razy ]
Gora
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 23 maja 2020, 01:03 

Dołączył(a): 13 lis 2015, 09:27
Posty: 669
Lokalizacja: Jura
Oto niewiele ponad 100 lat temu to Japończycy przyjeżdżali do Sosnowca, by coś podglądnąć i się czegoś o kolei dowiedzieć. Sosnowiec, 1908 rok.


Załączniki:
Japończycy, G.Cz. 201, 1908 r..jpg
Japończycy, G.Cz. 201, 1908 r..jpg [ 46.98 KiB | Przeglądane 154 razy ]
Gora
 Zobacz profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utworz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 14 ] 

Teraz jest 03 cze 2020, 12:36


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Rybak i 2 gości


Nie możesz rozpoczynać nowych wątkow
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postow
Nie możesz usuwać swoich postow
Nie możesz dodawać załącznikow

Szukaj:

Zgodnie z nowelizacją prawa telekomunikacyjnego informujemy, iż forumjurajskie.pl w celu zapewnienia pełnej funkcjonalności używa pliki cookies.
Więcej informacji na ten temat w linku: Polityka prywatności


Strony współpracujące:

JuraPolska    Towarzystwo Jurajskie    Jurajska Informacja Turystyczna    Jura-Pilica.com    Związek Gmin Jurajskich

Jaskinie Jury    Jurajska Strona Alferka    Ojcowski Park Narodowy - informator turystyczny

it-jura.pl    Jurajski Serwis Turystyczny    jura.eko.org.pl   Informator Turystyczny Ojcow.pl   JuraInfo.pl - noclegi na Jurze


Wydawnictwo

Zamek

Towarzystwo

Kajakiem

Sklep Arsenał

Jura Paintball Silesia

JuraInfo.pl - noclegi na Jurze

Malamuty w Potrzebie


ForumJurajskie.pl służy pogłębianiu wiedzy o Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, oraz okolicznych regionach m.in. Obniżeniu Górnej Warty, Jurze Wieluńskiej, Progu Lelowskim, itd.
Poruszane jest tu całe spektrum zagadnień związanych z historią, etnografią, kulturą, środowiskiem przyrodniczym, oraz turystyką i krajoznawstwem obszaru Jury Polskiej.
Możesz zaprezentować jurajskie zdjęcia, zapytać o bazę noclegową, wybrać najciekawszą trasę wycieczki, czy też dowiedzieć się o mniej znanych miejscach.

Właściciel ForumJurajskie.pl / JuraPolska nie bierze odpowiedzialności za treści zamieszczane na forum przez użytkowników,
jednocześnie zastrzega sobie prawo do usunięcia wpisów naruszających zapisy regulaminu forum.
Kontakt z administratorem forum - zobacz tutaj.

Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL